Klimgraden omrekenen

De klimgraden in een notendop

Elke klimregio heeft haar eigen manier bedacht om te zeggen "dit is zwaar". Deze tool rekent om tussen de systemen die je het vaakst tegenkomt, in de klimzaal en op de rots.

• Frans (routes). Een cijfer, een letter en soms een "+": 5c, 6a+, 7b. Dit is de standaard in Europa en in alle Belgische en Nederlandse klimzalen. De schaal loopt vandaag van 3 tot 9c.
• YDS (Verenigde Staten). Het Yosemite Decimal System begint met "5." gevolgd door een getal: 5.9, 5.10a, 5.12d. Vanaf 5.10 wordt elk niveau opgedeeld in vier letters, van a tot d.
• UIAA. Romeinse cijfers met "+" en "-": VI+, VIII-, IX. Je komt het tegen in Duitsland, Oostenrijk en Zwitserland, dus in de Eifel of de Frankenjura, op een paar uur rijden van Vlaanderen.
• Brits technisch. Een graad van 4a tot 7b die alleen de moeilijkste beweging beschrijft. In het Verenigd Koninkrijk hoort er altijd een graad bij voor de beveiliging (E1, E5…), die deze tool niet omrekent.
• Australisch (Ewbank). Eén getal dat stijgt met de moeilijkheid: 18, 24, 32. Eenvoudig, en gebruikt in Australië, Nieuw-Zeeland en Zuid-Afrika.
• Font (boulderen). Ontstaan in Fontainebleau en geschreven met een hoofdletter: 6A, 7B+. Dit is de referentie voor boulderen in België.
• V-schaal (boulderen). Het Amerikaanse systeem, van VB tot V17. Het is grover dan Font: een V4 dekt zowel 6B als 6B+.

Waarom equivalenten bij benadering blijven

Deze systemen zijn los van elkaar ontstaan, zonder gemeenschappelijke maatstaf. Elk equivalent is dus een gemiddelde, opgesteld door klimmers die in verschillende regio's hebben geklommen. Drie dingen verklaren de verschillen die je zult merken:

1. De stijl van de route. Een technische plaat en een fysieke overhang, allebei 6c, vragen niet dezelfde kwaliteiten. Afhankelijk van het land wordt de ene of de andere stijl strenger gegradeerd.
2. De manier van klimmen. Onder 6b gaat een graad bijna altijd uit van een onsight. Boven 7b gaat hij uit van een uitgewerkte redpoint. Daartussen verschilt de gewoonte van plek tot plek.
3. De bronnen zelf. De grote gepubliceerde tabellen zijn het niet altijd eens, vooral in de lagere graden. Ligt een graad tussen twee graden van een ander systeem, dan toont de tool een bereik met "≈" in plaats van willekeurig te kiezen.

Route- en bouldergraden zijn niet in elkaar om te rekenen. Een boulder in 7A en een route in 7a hebben weinig gemeen: de eerste draait om een paar bewegingen op je limiet, de tweede om uithouding. Sommige tabellen stellen toch een equivalent voor, maar dat verschuift meerdere graden van auteur tot auteur. De tool rekent daarom alleen om binnen dezelfde discipline.

Graden in Vlaanderen en België

In België worden routes in het Franse systeem gegradeerd, binnen en buiten. Voor boulderen is het gevarieerder:

• Boulderzalen werken vaak met kleuren in plaats van graden. Elke zaal heeft haar eigen code, en een geel circuit in de ene zaal is niet noodzakelijk het geel van de zaal ernaast. Staat er toch een graad, dan is het bijna altijd Font.
• Vlaanderen heeft nauwelijks natuurlijke rots. Wie buiten wil klimmen, trekt naar Wallonië: Freyr, Marche-les-Dames, Hotton of Han-sur-Lesse. Die rotsen staan bekend om hun strenge gradering, zeker op oudere routes. Een 6a in Freyr kan zwaarder aanvoelen dan een 6a in de zaal of in Zuid-Frankrijk. Dat ligt niet aan jou, dat ligt aan de graad.
• Vlaamse en Nederlandse klimmers komen vaak UIAA-graden tegen in de Eifel en de Frankenjura, en Font-graden in Fontainebleau. Daarom staat UIAA in de tabel vlak naast het Frans.

Een omrekening goed gebruiken

Een omrekening geeft je een orde van grootte, geen belofte. Enkele nuttige gewoontes:

• Op reis mik je voor je eerste routes een of twee graden onder je gewone niveau. Zo ijk je de lokale gradering zonder in de problemen te komen.
• Om je niveau te vergelijken met iemand die in een ander systeem klimt, kijk je naar het bereik in plaats van de exacte waarde. Een klimmer van "7a" en een van "5.11d" klimmen in dezelfde zone.
• Om een klimpartner te vinden telt een vergelijkbaar niveau meer dan een identieke graad. Op Altivio toont elk profiel het niveau in Franse graden voor routes en in Font voor boulders, wat omrekenen net overbodig maakt.

Ken je je niveau? Met de klimpiramide zie je hoeveel routes je per graad nodig hebt voor je volgende doel.